Page 2 of 7

બે પ્રથમ વાર્તાસંગ્રહ ભાગ ૧ – ડિવોર્સ @ લવ ડોટ કોમ (કિશોર પટેલ)

વાત કરવી છે બે વાર્તાસંગ્રહ વિશે. એક કિશોર પટેલનો ‘ડિવોર્સ @ લવ ડોટ કોમ’ અને બીજો રામ મોરીનો ‘મહોતું’. બંનેમાં ચૌદ ચૌદ વાર્તાઓ છે. બંનેમાં અમુક ગ્રામ્ય અને અમુક શહેરી વાતાવરણમાં આકાર લેતી વાર્તાઓ છે. તમે મોટેભાગે કોઈ લેખકની વાર્તા દ્વારા એમનો પરિચય કેળવતા હો પણ આ બે લેખકોને હું ‘વાર્તા રે વાર્તા’ થકી પહેલાં મળ્યો અને પછી એમની વાર્તાઓ વાંચી. બસ આ સિવાય બંને પુસ્તકોમાં કોઈ સામ્ય નથી.

Continue reading

ધીરુબેન પટેલની આગંતુક

“ભરી મહેફિલમાં બહારના અંધકારમાંથી એક બારીએથી એક પંખી આવ્યું અને બીજી બારીએથી ઊડી ગયું. બસ એટલા સમયની આ વાત છે”

આઠ – દસ વર્ષ કે એથી પણ વધુ સમય પહેલાં જોયેલા એક નાટકની આ ટેગલાઇન હજુ પણ યાદ છે. ઇમેજ પ્રકાશને ધીરુબેન પટેલની નવલકથા ‘આગંતુક’ નાં વિમોચન માટે ખાસ આ નાટક રજુ કર્યું હતુ અને ભાઈદાસ ખાતે મફત પ્રયોગ રાખ્યો હતો. પ્રોટેગોનિસ્ટ ઈશાનનાં પાત્રમાં ચિરાગ વોરાનો સબળ અભિનય અને ટેગલાઇન આ બે હંમેશ માટે મારી સાથે રહી ગયા. અન્ય કલાકર કે દિગ્દર્શક કોણ હતુ એ યાદ નથી. એ નાટકના બીજા પ્રયોગો થયા કે નહીં એ પણ ખ્યાલ નથી. પરંતુ આ નાટકને લીધે ધીરુબેન પટેલ નામનાં કોઈ એક લેખિકા છે એટલી ખબર પડી હતી. તેમણે નાટક પહેલાંના ભાષણમાં કહ્યુ કે તેઓ નાનપણમાં રોજનું એક પુસ્તક વાંચી કાઢતા. તેમની વાતો અને આગંતુક જોયાની અસર… અભિભૂત થઈ ગયો હતો હું!

Continue reading

મેં ન હન્યતે વાંચી ત્યારે / When I read ‘N Hanyate’ (It does not die)!

મેં છેલ્લા દસ વર્ષમાં માત્ર પચાસેક પુસ્તકો વાંચ્યા છે. એટલે કે વર્ષનાં સરેરાશ પાંચ પુસ્તકો. જો આ જ દરે વાંચું તો અને એંશી વર્ષનું જીવન મળે તો પણ બસ્સો અઢીસોથી વધારે પુસ્તકો વાંચવા નહીં પામું. આ વિચારને લઇને નક્કી કર્યું કે હવેથી એવું જ વાંચવું કે જે સમયની કસોટીમાં ખરું ઉતર્યું હોય, જેની શ્રેષ્ઠમાં ગણના થતી હોય, જે અમુક વિશ્વસનીય લોકોએ ખાસ વાંચવા કહ્યુ હોય.

Continue reading

2016 – પ્રવાસનું સરવૈયું : ભાગ ૧ (ગુજરાતી)

છેલ્લા બે વર્ષથી આ બ્લોગનો શિરસ્તો ચાલતો આવ્યો છે કે વરસને અંતે આખા વરસમાં મેં કે અન્ય મિત્રોએ કરેલા પ્રવાસના લેખાજોખા કાઢીએ અને એમાંથી જે કઈ વિશેષ હોય એ અહી મુકીએ. ૨૦૧૬ એની પહેલાના બે વર્ષોના પ્રમાણમાં થોડું ઓછું પ્રવાસમય રહ્યું છે. પ્રવાસના ભાગનો સમય મારા નવા પ્રેમપ્રકરણો (લેખન, ‘મુંબઈ ગુજરાતી’)એ લઇ લીધો છે અને એને લીધે પ્રવાસની વ્યાખ્યા પણ થોડી બહોળી થઇ છે. શરુ શરુમાં જે રઝળપાટ માત્ર વનપ્રદેશ પુરતી સીમિત હતી એ હવે મનપ્રદેશમાં વિસ્તરી રહી છે. અને એને પણ હું પ્રવાસ જ ગણું છું. ગયા વર્ષ સુધી અંગ્રેજીમાં લખાતા આ લેખ, આ વર્ષે ગુજરાતી – અંગ્રેજી બંનેમાં લખવાનો ઈરાદો છે. પહેલો ભાગ ગુજરાતીમાં અને બીજો ભાગ અંગ્રેજીમાં. તો શરુ કરીએ પહેલો ભાગ… Continue reading

હિમાલયની સાઇકલ યાત્રા: ઔટ – જલોરી પાસ – ઔટ

(આકાશવાણી મુંબઇ કેંદ્રથી 18 ડિસેમ્બર 2016ના રોજ પ્રસારિત)

સ્કુલમાં ઈતિહાસના શિક્ષકોનો પ્રિય પ્રશ્ન પાનીપથની લડાઈ કોની કોની વચ્ચે લડાઈ હતી? સ્કુલમાં તો આનો સાચો જવાબ કદી યાદ નહોતો રહ્યો પણ હવે જો કોઈ પૂછે તો મારો જવાબ સ્પષ્ટ છે, કે પાનીપથના યુદ્ધમાં બીજી પાર્ટી ગમે તે હોય પણ પહેલી પાર્ટી તો ગરમી જ હતી. અને બીજી પાર્ટી વગર લડે જ હારી ગઈ હશે. આવા બ્હાવરા બ્હાવરા વિચારો મને આવી રહ્યા હતા, મે મહિનાની ઉત્તર ભારતની કાળઝાળ ગરમી હતી અને અમારી ટ્રેન પાનીપથ સ્ટેશનેથી પસાર થઇ. બારીની બહાર જ્યાં પ્લેટફોર્મ પર સામાન્ય રીતે ફેરિયાઓ ખાવાનું વેંચવા દોડાદોડી કરતા હોય ત્યાં અહી બ્લુ કપડાંવાળા સરદારજીઓ મફતમાં પાણી વ્હેંચવા દોડતા હતા. પાણીના પ્યાલા ભરીને ભરીને આવતી જતી દરેક ટ્રેનના પ્રવાસીઓને બારીમાંથી તેઓ આપતા હતા. ગરમી કેવી હશે એનો આ પરથી અંદાજ લગાડી શકાય. ખેર, અમારી પાસે તો પાણી હતું. જો કઈ નહોતું તે હતી યોગ્ય ટીકીટ. અનરિઝર્વ્ડની ટીકીટ લઈને અમે દિલ્હીથી ચડ્યા તો ખરા પણ આખો રસ્તો ઉભા ઉભા જવાની તૈયારી નહોતી એટલે રીઝર્વેશનમાં ચડી ગયા. ટી.સી.થી બચવા એક ડબ્બાથી બીજા ડબ્બા તરફ ચાલી રહ્યા હતા. આમ ચાલતા ચાલતા જ અમે દિલ્હીથી ચંડીગઢ પહોચી ગયા. ચંડીગઢથી અમારો અસલી પ્રવાસ શરુ થતો હતો. ચંડીગઢ એ અમારા પ્રવાસનું છેલ્લું એવું સ્થળ હતું કે જેનું નામ સાંભળેલું હોય. હવે પછીના બધા જ સ્થળો અનામી ગામડાઓ હતાં. Continue reading

Wrong Side રાજુના ગીતોએ મને શું કહ્યું?

‘બે યાર’, ‘ગુજ્જુભાઈ ધ ગ્રેટ’ અને ‘છેલ્લો દિવસ’ની સફળતા બાદ એકસરખી અર્બન કોમેડી ગુજરાતી ફિલ્મોનો જુવાળ આવ્યો છે. કેટલાક વર્ષો પહેલા જે થોકબંધ લીલી ચુંદડીવાળી બાયું, મૂછે લીંબુ લટકતા ભાયડાવ, પ્રીત લુંટાવતા સાયબા અને પરચો બતાવતા માતાજી છાપ ફિલ્મો આવેલી તેના કરતા અત્યારની પરિસ્થિતિ બહુ જુદી નથી. ફરક માત્ર ફિલ્મોના પ્રકારમાં અને વાર્તાના વિશ્વમાં છે, બાકી માનસિકતા તો વહેતી ગંગામાં હાથ ધોઈને રોકડી કરી લેવાની જ છે. એવામાં સીનેમેનની ત્રીજી ફિલ્મ ‘રોંગ સાઈડ રાજુ’ આવી રહી છે. જેમ ‘કેવી રીતે જઈશ’ અનેક મામલામાં એક નવી શરૂઆત હતી એમ ‘રોંગ સાઈડ રાજુ’ના ટ્રેલરે પણ ખુબ આશા જન્માવી છે. આ ફિલ્મ અર્બન છે પણ કોમેડીની બદલે ‘હીટ એન્ડ રન’ પર આધારિત ડ્રામા છે.

Continue reading

My Monsoon Playlist – બારે મેઘ ખાંગા

વરસાદ અને સર્જનાત્મકતાને શો સંબંધ? વરસાદી મોસમમાં રચાયેલી કે વરસાદ વિશેની રચનાઓ વધુ ભીની કેમ હોય છે? ખોળામાં લેપટોપ લઈને લખતી વખતે જો બારીની બહાર ઝરમર ઝરમર ચાલુ હોય તો અભિવ્યક્તિ કેમ લીલી લીલી થઇ જાય છે? મને ખબર નથી. છતાં, કાલિદાસથી લઈને કૈલાશ ખેર સુધી કેટલાંય કવિ, લેખક અને ગાયક કુદરતના આ ભેદી, બળવાખોર તત્વને પોતપોતાની રીતે અંજલિ અર્પી ચુક્યા છે. Continue reading

Ladakh Radio Talk

Script for my 4th outing at AIR. Recording on: 19th May 2016. Broadcast on: 12th June 2016 @ 6.30pm. Audio attached below.

આજથી બે અઢી હજાર વર્ષો પહેલાંની એક કાજળઘેરી રાતની વાત છે. એક 29 વર્ષીય યુવક – નામે સિદ્ધાર્થ ગૌતમ, તેનો ઘર-પરિવાર, સત્તા સંપત્તિ બધું જ ત્યજીને એક મહાન સફર પર નીકળે પડે છે. આજે આટલા વર્ષે પણ તેની સફર દુનિયા યાદ કરે છે.

બીજી એક અંધારી રાતે, આજથી પચાસ સાહિઠ વર્ષ પહેલાં, અન્ય એક ચોવીસ વર્ષીય યુવકને પોતાનો દેશ તિબેટ છોડીને ચાલી નીકળવું પડે છે. એની સફર પણ મહાન સાબિત થાય છે. આજે દુનિયા તેને દલાઈ લામા તરીકે ઓળખે છે.

અને હજુ એક ચોવીસ વર્ષીય યુવક, તેના બે મિત્રો સાથે, એક સુમસામ રાત્રીએ પોતાના ઘરથી હજારો કિલોમીટર દુર એક અજાણ્યા ગામમાં આવી ચડે છે. એની જાણબહાર જ આ એના જીવનની એક મહાન સફરની શરૂઆત થઇ રહી છે.

આ ત્રીજો યુવક એટલે હું, તુમુલ બુચ. હાજર છું, મારા લેહ-લડાખના પ્રવાસની વાતો લઈને. Continue reading

Udaan part 5: અકુલ દોરીયાર બુઝી કુલ નાહી રે

અત્યાર સુધીની વાર્તા:

ઓગણીસ વર્ષની કાચી ઉમરમાં પિતાનું મૃત્યુ, માતાનું ડીપ્રેશન, કુટુંબીઓના મ્હેણાં-ટોણા, પરીક્ષામાં નાપાસ અને પ્રેમમાં નિષ્ફળતા જેવી અનેક પ્રતિકુળતાઓ જોઈ ચુકેલી નમ્રતાને ઘર અને શહેર છોડીને ક્યાંક દુર પહાડોમાં ચાલ્યા જવાનું મન થયા કરતુ. તેની આ મહેચ્છા પૂરી કરવામાં તેને મદદરૂપ થાય છે રોહન – તેને tinder પર મળેલો મુંબઈનો છોકરો. ફરતાં ફરતાં તેઓ હિમાલયના એક સાવ નાના ગામડામાં આવી પહોચે છે જે નમ્રતાએ કલ્પનામાં જોયેલું બિલકુલ એવું જ છે. રાતના તાપણા પાસે બેસીને વાતો કરતી વખતે નમ્રતા ભાંગી પડે છે અને તેની આપવીતી સંભળાવવાનું શરુ કરે છે, જે સાંભળીને રોહનને તેના અપહરણ વિષે જાણ થાય છે. હવે આગળ … Continue reading

છેલ્લી ઘડીએ વાર્તા લખવાની જહેમત

નોંધ: વાર્તા રે વાર્તાની વાર્તાલેખન શિબિર 11 માટે રાજુ પટેલે મને આપેલા વિષય, “છેલ્લી ઘડીએ વાર્તા લખવાની જહેમત” ઉપર હું લખવા બેઠો ત્યારે મને એકની બદલે ત્રણ અલગ વિચારો આવ્યા. મેં ત્રણેયને એક તાંતણે પરોવવાની કોશિશ કરી છે.

એ સાંજથી જ કાંઈક અમંગળ થવાના સંકેત મને મળી રહ્યા હતા. રાજુનું આમ એકાએક મળવા આવવું, જેને ભૂતકાળ માની ચુક્યો હતો એવા એક જુના દરદનું પાછા આવવું, દૂધનું ઉભરાઈ જવું અને બારીની બહાર કયાંક દૂરથી આવતો રડતા શિયાળવાંનો અવાજ. મારે ત્યારે જ સમજી જવું જોઈતું હતું જ્યારે રાજુએ છેલ્લી ઘડીએ પેલો બોમ્બ ફોડ્યો. પરંતુ આવા દોડાડોદના સમયમાં બની રહેલી ઘટનાઓ તમારા મગજમાં એટલો ઘોંઘાટ કરી મુકે છે કે પેલી શરમાળ અંત:સ્ફૂરણાનો અવાજ દબાઈ જાય છે. રાજુએ કરેલી વાત મુજબ હવે કંઈ પણ કરીને કાલ સવાર સુધીમાં પૂર્ણ વાર્તા બનાવવી જ રહી. Continue reading

« Older posts Newer posts »

© 2018 રઝળપાટ

Theme by Anders NorenUp ↑