Category: Places (page 1 of 3)

ફોટોબ્લોગ: સર્વોદય વિદ્યાલય, પીંડવળ [૨૦૧૭નું પ્રવાસનું સરવૈયું શ્રુંખલા હેઠળ]

નોંધ: ૨૦૧૭માં ખેડેલા પ્રવાસનું સરવૈયું હેઠળ લખાયેલ અન્ય લેખ અહી વાંચી શકાશે.

મુંબઈના એક અતિપ્રખ્યાત, સભા ગજવતા કવિએ મારા (અને તેમના પણ) મિત્ર સુનીલ મેવાડાને એક વખત કહેલું કે, તમારી પેઢીના છોકરા – છોકરીઓમાં કોઈ વસ્તુ માટેની ‘ઇન્ટેન્સીટી’ જ નથી, પછી એ કેરિયર હોય કે કળા. અરે તમે તો પ્રેમ પણ પુરતી ઇન્ટેન્સીટીથી નથી કરતા. મને આમ તો “તમારી પેઢી તો સાવ આવી…” કે “અમારા વખતમાં તો …” આ પ્રકારના વાક્યોની ભયંકર સૂગ છે. પરંતુ આ કવિની વાત સાથે હું આંશિકપણે સહમત થઇ ગયો હોત જો પીંડવળ જઈને મિહિર પાઠકને મળવાનું ન થાત … Continue reading

હિમાચલ : ભોષ, મનાલી, ભ્રીગુ [૨૦૧૭નું પ્રવાસનું સરવૈયું શ્રુંખલા હેઠળ]

  • નોંધ ૧: આ લેખનો એક હિસ્સો (પ્રકરણ ૨) માનીતા અને માનવંતા સાહિત્યિક સામયિક સાર્થક જલસોના અંક ૯માં આવી ચુક્યો છે અને બાકીનો હિસ્સો ઓલ ઇન્ડિયા રેડિયો પરથી રજૂ થયો હતો.
  • નોંધ ૨: ૨૦૧૭માં ખેડેલા પ્રવાસનું સરવૈયું હેઠળ લખાયેલ અન્ય લેખ અહી વાંચી શકાશે.

આરંભિક

majestic (adjective): beautiful, powerful, or causing great admiration and respect.

કેટલાક શબ્દો વાંચ્યા-સાંભળ્યા-વાતચીતમાં વાપર્યા હોવા છતાં અનુભવ્યા નથી હોતા. મારી માટે એમાંનો એક શબ્દ એટલે ‘મેજેસ્ટીક’, જે (કુદરતની) ભવ્યતા માટેનું વિશેષણ છે. તે દિવસે બપોરે આશરે બાર વાગે મેં (એટલે કે મારી અંદરના પ્રવાસીએ) આ શબ્દ અનુભવ્યો. Continue reading

જન્મ, મૃત્યુ અને વેળાસ [૨૦૧૭નું પ્રવાસનું સરવૈયું શ્રુંખલા હેઠળ]

  • નોંધ ૧: ૨૦૧૭માં ખેડેલા પ્રવાસનું સરવૈયું હેઠળ લખાયેલ અન્ય લેખ અહી વાંચી શકાશે.
  • નોંધ ૨: આ લેખ આર્ષ સામયિકના મે ૨૦૧૭ના અંકમાં પ્રકાશિત થયો છે.

વેળાસ મહારાષ્ટ્રમાં દરિયાકાંઠે આવેલી એક એવી જગ્યા છે જે નેટવર્કના અભાવે બાકીના વિશ્વથી અલિપ્ત રહેવા પામ્યું છે. શહેરની રોજીંદી જીંદગીમાં એક પછી બીજા પછી ત્રીજા પછી ત્રણસોમાં ને ત્રણ કરોડમાં એમ નિરંતર ચાલ્યા જ કરતા કામના સમુદ્રમાં ગળાડૂબ હોઉં ને ત્યારે ક્યારેક વેળાસનો કિનારો દેખાઈ જાય અને ત્યાં જવાનું મન થઇ જાય. પણ દર વખતે ત્યાં જવાનું શક્ય ન થાય. આ વખતે તો નક્કી જ કર્યું’તું કે જાવું જ છે ચાહે કુછ હો જાયે. અગાઉ બે વાર હું આ જગ્યાએ જઈ આવ્યો છું અને બંને વખતે થયેલા અનુભવોએ મને લખવા માટે મજબુર કર્યો છે. (અંગ્રેજી લેખ અહી વાંચી શકાશે અને ગુજરાતી અહી). એક જ જગ્યાએ ત્રીજી વખત જઈને આવ્યા પછી પણ લખી શકાય અને લખવું જ પડશે એવું મેં નહોતું ધાર્યું. એવું શું હતું કે જેણે મને આ લખવા માટે ધકેલ્યો એ કહું એની પહેલા વેળાસ વિષે થોડું … Continue reading

ફોટોબ્લોગ: રામનાં લગ્નમાં લાખાવાડ [૨૦૧૭નું પ્રવાસનું સરવૈયું શ્રુંખલા હેઠળ]

નોંધ: ૨૦૧૭માં ખેડેલા પ્રવાસનું સરવૈયું હેઠળ લખાયેલ અન્ય લેખ અહી વાંચી શકાશે.

હું નાનો હતો ત્યારે દર ઉનાળે નાના-નાનીને ત્યાં ગાંધીનગર જતો. એક વખત મેં નાનાને પૂછેલું કે ગામડું એટલે શું? નાના મને જવાબ આપવાની બદલે સ્કુટર પર બેસાડીને રૂપલ, ચિલોડા, રાંધેજા, કોલાવાડા, અડાલજ જેવા આસપાસનાં ગામ જોવા લઇ ગયેલા. ત્યારે તો મને બાળસહજ સંતોષ થઇ ગયેલો. પણ ગામડાંઓ જોવાની એ એષણા એટલી ઊંડી હતી કે હજુ સુધી તે તૃપ્ત નથી થઇ. તેને લઈને જ હું મહારાષ્ટ્રમાં નાની નાની જગ્યાઓએ રઝળપાટ કરતો રહું છું. હિમાલયના વિવિધ પ્રદેશના ગામડાંઓ સુધી પણ એ જ બુભુક્ષા તાણી ગઈ છે. પરંતુ એક રંજ રહી ગયેલ કે ગુજરાતના ને એમાંય સૌરાષ્ટ્રના ગામ જોવાનું ક્યારેય બન્યું નહોતું. ગ્રામ્ય બોલીની વાર્તાઓ વાંચીને એ ઈચ્છા હજુ બળકટ બની હતી. એવામાં મિત્ર રામ મોરીનું તેના ગામમાં લગ્નનું તેડું આવ્યું. ખેર, તેના લગ્ન અમદાવાદમાં અન્ય ક્યાંક હોત તો પણ હું જતે જ પરંતુ આ તો છેટ તેના ગામ લાખાવાડમાં હતા, જે મારા માટે તેના લગ્નમાં જવાનું તેના લગ્નથી વધારે નહિ તો પણ તેટલું મોટું કારણ તો હતું જ. રામના આમંત્રણ બાદ મેં લાખાવાડ ગૂગલ મેપ્સમાં ગોત્યું તો મળ્યું નહિ, જેને લીધે મારી ત્યાં જવાની ઈચ્છા વધુ પ્રબળ બની. Continue reading

ફોટોબ્લોગ: ૨૦૧૭નું સ્વાગત સાંધન વેલીમાં [૨૦૧૭નું પ્રવાસનું સરવૈયું શ્રુંખલા હેઠળ]

નોંધ: ૨૦૧૭માં ખેડેલા પ્રવાસનું સરવૈયું હેઠળ લખાયેલ અન્ય લેખ અહી વાંચી શકાશે.

મૂળે મારો સ્વભાવ અંતર્મુખી. ઘણા બધા લોકો ભેગા થઈને એક ઘોંઘાટિયા અંધારા ઓરડામાં મોટા અવાજના સંગીત પર નાચીને કે દારૂ પીને છાકટા થઈને નવા વર્ષને વધાવે એ વિચાર જ મને ગળે ના ઉતરે એવો. એટલે એમ તો વર્ષ બદલાય તેની ઉજવણી કરવા‍‌‌‍ના વિચાર સાથે પણ હું ખાસ સહમત નહિ. કેમ કે સમયની ગણતરી આપણે આપણી સહુલીયત માટે ઈજાત કરી છે. વાસ્તવમાં વર્ષ બદલાવાથી કોઈ જ ફરક નથી પડતો. ખેર, એ વિચાર બાજુએ મૂકીને જોઈએ તો મઝા કરવી એમાં કઈ ખોટું નથી, બહાનું ચાહે કોઈપણ હો! જ્યારે તમારા બધા જ મિત્રો (એટ લીસ્ટ સોશિયલ મીડિયા પર) પાર્ટીમય ભાસતા હોય ત્યારે સ્વાભાવિક રીતે તમને પણ “હું રહી ગયો” એમ થયા વગર ન રહે. આ સમસ્યાના તોડ તરીકે હું અને મારા જેવું વિચારતા કેટલાક મિત્રો છેલ્લા પાંચેક વર્ષથી નવા વરસ નિમિત્તે પ્રકૃતિની નજીકના કોઈ શાંત સ્થળે જઈએ છીએ. ગયા વરસ માટે એ સ્થળ હતું મહારાષ્ટ્રની ગ્રાન્ડ કેન્યન તરીકે ઓળખાતી સાંધન વેલી. Continue reading

૨૦૧૭ – પ્રવાસનું સરવૈયું

છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી ચાલતી વર્ષાન્તે, આખા વરસમાં કરેલા પ્રવાસ વિષે લખવાની પરંપરાને આગળ ધપાવતાં, આ વર્ષે ૨૦૧૭ના પ્રવાસનું સરવૈયું થોડું જલ્દી લખીને પબ્લીશ કરું છું. તેમજ વરસના શેષ દિવસોમાં નીચેના પૈકી કેટલાક પ્રવાસો વિષે વધુ વિગતે, સ્વતંત્ર લેખ લખવાની ખેવના સેવું છું. Continue reading

ચાર પ્રવાસિકાઓ – ઓલ ઇન્ડિયા રેડિયો ૬

(આકાશવાણીના મુંબઈ કેન્દ્ર પરથી પ્રસારિત થતા યુવવાણી કાર્યક્રમ અંતર્ગત મારું છઠ્ઠું પ્રવાસ વર્ણન જે ૨૧ મે, ૨૦૧૭ના રોજ પ્રસારિત થયું હતું)

પ્રવાસ કરવો અને પ્રવાસ વર્ણન લખવા એ મારું પ્રિય કામ છે. અને અહી આકાશવાણી પરથી એનું પઠન કરવામાં પણ મોજ પડે છે. પરંતુ છેલ્લા કેટલાક વખતથી પ્રવાસ વર્ણનો લખ્યા બાદ મને એવું લાગી રહ્યું હતું કે તમારા આખા પ્રવાસ વિષે સળંગ વાત કરવામાં અમુક બારીક વાતો કે નાજુક – નમણી ક્ષણોને યોગ્ય ન્યાય નથી આપી શકાતો. મને થયું કે આવી નાની છતાં સુરેખ ઘટનાઓ વિષે અલગથી લખવું જોઈએ. ભલે એમાંથી આખું પ્રવાસ વર્ણન ન બને તો આ લઘુ પ્રવાસ વર્ણનો કે પેટા પ્રવાસ વર્ણનોનું મહત્વ કઈ ઓછું ન આંકી શકાય. જો પ્રવાસ વર્ણનને આપણે નવલકથા સાથે સરખાવીએ તો આ લઘુ પ્રવાસ વર્ણનોને ટૂંકી વાર્તા કે નવલિકા ગણી શકાય. આ નવી શૈલીને પ્રવાસિકા કહી શકાય. આજે હું આવી જ ચાર પ્રવાસીકાઓ લઈને આવ્યો છું. જેમાંની બે ઘરથી ખાસ દુર નથી — એટલે કે મુંબઈની આસપાસ કે મહારાષ્ટ્રમાં જ આકાર પામી છે જ્યારે અન્ય બે નાં સ્થળ ભારતના છેટ બીજા છેવાડે છે. Continue reading

2016 – પ્રવાસનું સરવૈયું : ભાગ ૧ (ગુજરાતી)

છેલ્લા બે વર્ષથી આ બ્લોગનો શિરસ્તો ચાલતો આવ્યો છે કે વરસને અંતે આખા વરસમાં મેં કે અન્ય મિત્રોએ કરેલા પ્રવાસના લેખાજોખા કાઢીએ અને એમાંથી જે કઈ વિશેષ હોય એ અહી મુકીએ. ૨૦૧૬ એની પહેલાના બે વર્ષોના પ્રમાણમાં થોડું ઓછું પ્રવાસમય રહ્યું છે. પ્રવાસના ભાગનો સમય મારા નવા પ્રેમપ્રકરણો (લેખન, ‘મુંબઈ ગુજરાતી’)એ લઇ લીધો છે અને એને લીધે પ્રવાસની વ્યાખ્યા પણ થોડી બહોળી થઇ છે. શરુ શરુમાં જે રઝળપાટ માત્ર વનપ્રદેશ પુરતી સીમિત હતી એ હવે મનપ્રદેશમાં વિસ્તરી રહી છે. અને એને પણ હું પ્રવાસ જ ગણું છું. ગયા વર્ષ સુધી અંગ્રેજીમાં લખાતા આ લેખ, આ વર્ષે ગુજરાતી – અંગ્રેજી બંનેમાં લખવાનો ઈરાદો છે. પહેલો ભાગ ગુજરાતીમાં અને બીજો ભાગ અંગ્રેજીમાં. તો શરુ કરીએ પહેલો ભાગ… Continue reading

હિમાલયની સાઇકલ યાત્રા: ઔટ – જલોરી પાસ – ઔટ

(આકાશવાણી મુંબઇ કેંદ્રથી 18 ડિસેમ્બર 2016ના રોજ પ્રસારિત)

સ્કુલમાં ઈતિહાસના શિક્ષકોનો પ્રિય પ્રશ્ન પાનીપથની લડાઈ કોની કોની વચ્ચે લડાઈ હતી? સ્કુલમાં તો આનો સાચો જવાબ કદી યાદ નહોતો રહ્યો પણ હવે જો કોઈ પૂછે તો મારો જવાબ સ્પષ્ટ છે, કે પાનીપથના યુદ્ધમાં બીજી પાર્ટી ગમે તે હોય પણ પહેલી પાર્ટી તો ગરમી જ હતી. અને બીજી પાર્ટી વગર લડે જ હારી ગઈ હશે. આવા બ્હાવરા બ્હાવરા વિચારો મને આવી રહ્યા હતા, મે મહિનાની ઉત્તર ભારતની કાળઝાળ ગરમી હતી અને અમારી ટ્રેન પાનીપથ સ્ટેશનેથી પસાર થઇ. બારીની બહાર જ્યાં પ્લેટફોર્મ પર સામાન્ય રીતે ફેરિયાઓ ખાવાનું વેંચવા દોડાદોડી કરતા હોય ત્યાં અહી બ્લુ કપડાંવાળા સરદારજીઓ મફતમાં પાણી વ્હેંચવા દોડતા હતા. પાણીના પ્યાલા ભરીને ભરીને આવતી જતી દરેક ટ્રેનના પ્રવાસીઓને બારીમાંથી તેઓ આપતા હતા. ગરમી કેવી હશે એનો આ પરથી અંદાજ લગાડી શકાય. ખેર, અમારી પાસે તો પાણી હતું. જો કઈ નહોતું તે હતી યોગ્ય ટીકીટ. અનરિઝર્વ્ડની ટીકીટ લઈને અમે દિલ્હીથી ચડ્યા તો ખરા પણ આખો રસ્તો ઉભા ઉભા જવાની તૈયારી નહોતી એટલે રીઝર્વેશનમાં ચડી ગયા. ટી.સી.થી બચવા એક ડબ્બાથી બીજા ડબ્બા તરફ ચાલી રહ્યા હતા. આમ ચાલતા ચાલતા જ અમે દિલ્હીથી ચંડીગઢ પહોચી ગયા. ચંડીગઢથી અમારો અસલી પ્રવાસ શરુ થતો હતો. ચંડીગઢ એ અમારા પ્રવાસનું છેલ્લું એવું સ્થળ હતું કે જેનું નામ સાંભળેલું હોય. હવે પછીના બધા જ સ્થળો અનામી ગામડાઓ હતાં. Continue reading

Ladakh Radio Talk

Script for my 4th outing at AIR. Recording on: 19th May 2016. Broadcast on: 12th June 2016 @ 6.30pm. Audio attached below.

આજથી બે અઢી હજાર વર્ષો પહેલાંની એક કાજળઘેરી રાતની વાત છે. એક 29 વર્ષીય યુવક – નામે સિદ્ધાર્થ ગૌતમ, તેનો ઘર-પરિવાર, સત્તા સંપત્તિ બધું જ ત્યજીને એક મહાન સફર પર નીકળે પડે છે. આજે આટલા વર્ષે પણ તેની સફર દુનિયા યાદ કરે છે.

બીજી એક અંધારી રાતે, આજથી પચાસ સાહિઠ વર્ષ પહેલાં, અન્ય એક ચોવીસ વર્ષીય યુવકને પોતાનો દેશ તિબેટ છોડીને ચાલી નીકળવું પડે છે. એની સફર પણ મહાન સાબિત થાય છે. આજે દુનિયા તેને દલાઈ લામા તરીકે ઓળખે છે.

અને હજુ એક ચોવીસ વર્ષીય યુવક, તેના બે મિત્રો સાથે, એક સુમસામ રાત્રીએ પોતાના ઘરથી હજારો કિલોમીટર દુર એક અજાણ્યા ગામમાં આવી ચડે છે. એની જાણબહાર જ આ એના જીવનની એક મહાન સફરની શરૂઆત થઇ રહી છે.

આ ત્રીજો યુવક એટલે હું, તુમુલ બુચ. હાજર છું, મારા લેહ-લડાખના પ્રવાસની વાતો લઈને. Continue reading

Older posts

© 2018 રઝળપાટ

Theme by Anders NorenUp ↑